Αρχείο κατηγορίας To Νόησις ταξιδεύει

Είναι η πρώτη φορά που το ΝΟΗΣΙΣ βγαίνει έξω από τις εγκαταστάσεις του και επισκέπτεται σχολεία.

Το ΝΟΗΣΙΣ συμμετέχει στο πρόγραμμα «Η ενέργεια για ζωή … ταξιδεύει», το οποίο χρηματοδοτεί η εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. και συντονίζει η ΜΚΟ «Άγονη Γραμμή – Γόνιμη», με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ενέργεια: επιλέγω & εξοικονομώ!» και χορηγό την εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, το ΝΟΗΣΙΣ θα επισκεφθεί 6 περιοχές της άγονης γραμμής τη σχολική χρονιά 2014 – 2015 και θα παρουσιάσει το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Ίμβρος

Ο επόμενος σταθμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος “Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει” ήταν το νησί της Ίμβρου.

Γράφει ο Βαγγέλης Τσαρούχας (τμήμα Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ)

Το ταξίδι στην Ίμβρο ήταν μια μοναδική εμπειρία. Το νησί αυτό δεν αποτελεί μονάχα έναν απομακρυσμένο και δυσπρόσιτο προορισμό, αλλά και μια από τις χαμένες πατρίδες, γεγονός που έδωσε στην επίσκεψή μου ένα ιδιαίτερο συναισθηματικό φορτίο.

Η διαδρομή μου ξεκίνησε οδικώς το πρωί της Κυριακής. Πρώτη στάση: Αλεξανδρούπολη, για λίγη ξεκούραση. Συνέχισα οδικώς μέχρι τα σύνορα και το λιμάνι του Καπάντεπε. Από εκεί επιβιβάστηκα στο ferryboat της γραμμής, το οποίο ήταν εξαιρετικά οικονομικό, διότι, όπως έμαθα αργότερα, επιδοτείται από το τουρκικό κράτος για την ενίσχυση του νησιού.
Στο λιμάνι του Αγίου Κυρίκου με περίμενε ο κύριος Γιώργος, ένας από τους Ιμβρίους που επέστρεψαν στο νησί. Με οδήγησε στο ξενοδοχείο. Έπειτα, με ξενάγησε στην Παναγία, όπου ο πολιτιστικός σύλλογος οργανώνει απογευματινές δράσεις για την απασχόληση των παιδιών (από βοήθεια και υποστήριξη στη μελέτη ως και προετοιμασία για τη συμμέτοχη σε μαθητικούς διαγωνισμούς). Όταν έφτασα, ο φυσικός του σχολείου, κύριος Δημήτρης, προετοίμαζε τα παιδιά για τον διαγωνισμό της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών. Ο ίδιος μου είπε: «Το νησί είναι μικρό, οπότε τα παιδιά πρέπει να ασχολούνται με κάτι τα απογεύματα».

Την επόμενη μέρα ο κύριος Γιώργος με οδήγησε στο σχολείο, το παλιό δημοτικό σχολείο, στα Αγρίδια. Εκεί πλέον στεγάζεται το Ελληνικό Γυμνάσιο και Λύκειο Ίμβρου. Στο σχολείο αυτό φοιτούν σαράντα παιδιά όλων των τάξεων. Το κτήριο έχει παραχωρηθεί στην κοινότητα των Ιμβρίων, με την προϋπόθεση να συνεχίσει να αξιοποιείται ως σχολείο. Εξοπλίστηκε με δωρεές από Έλληνες επιχειρηματίες, την Εκκλησία αλλά και πολίτες. Η δουλειά που έχει γίνει είναι καταπληκτική. Όπως σχολιάσαμε και με την υποδιευθύντρια, τα παιδιά βρίσκονται σε ένα μικρό μέρος, αλλά έχουν ένα από τα καλύτερα σχολεία, από άποψη υποδομών και προσωπικού. Στο μεγάλο διάλειμμα, φάγαμε στο εστιατόριο που έχει στήσει ο πολιτιστικός σύλλογος για τους μαθητές και επιστρέψαμε στο πρόγραμμά μας. Τα παιδιά έδειξαν ενθουσιασμό, τόσο γιατί τους άρεσε το παιχνίδι όσο και επειδή «έχαναν μάθημα» – όπως άλλωστε θα σκεφτόταν και κάθε φυσιολογικός έφηβος.

Το βράδυ συναντήθηκα στο Κάστρο με τους καθηγητές, από τους οποίους μάλιστα συνέλεξα περισσότερες πληροφορίες για το σχολείο και τους μαθητές: Σχεδόν όλα τα παιδιά γεννήθηκαν στην Ελλάδα και μετακόμισαν στο νησί, όταν άνοιξε το σχολείο. Η απόφαση, λοιπόν, των γονιών τους να μετακομίσουν στο νησί είχε έναν σημαντικό αντίκτυπο σε αυτά, διότι επέφερε μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή τους. Παιδιά από ελληνικές μεγαλουπόλεις, ξαφνικά μετακομίζουν σε ένα μικρό νησί στην Τουρκία, ώστε να υποστηρίξουν την απόφαση της οικογένειάς τους. Οι γονείς κουβαλώντας μνήμες, ως δεύτερη γενιά μεταναστών, επέστρεψαν, ώστε να σώσουν ή και να ανακτήσουν τις περιουσίες τους στο νησί, μια και το κλίμα είναι πλέον πιο ευνοϊκό. Τα παιδιά, όμως, αποτελούν μετανάστες τρίτης γενιάς, με λιγότερη συναισθηματική εμπλοκή με το νησί, γεγονός που σηματοδότησε έναν τρίτο ξεριζωμό.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Κέρκυρα

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Κέρκυρα

Δεύτερος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», για τη σχολική χρονιά 2018-2019, το νησί της Κέρκυρας.

Γράφει ο Μιχάλης Παπουτσίδης (συντονιστής Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ).

1η ημέρα:
Αφιερωμένη στο ταξίδι μέχρι την Κέρκυρα η Τρίτη 5 Φεβρουαρίου 2019. Έπειτα από τις αναγκαίες τηλεφωνικές επικοινωνίες με το ξενοδοχείο και τα δύο σχολεία τα οποία θα επισκεπτόμουν, αναχώρησα το μεσημέρι για το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης. Η πτήση προς Κέρκυρα, με ενδιάμεσο σταθμό και ολιγόωρη στάση στην Αθήνα, ήταν καλή. Χωρίς προβλήματα λοιπόν προσγειώθηκα αργά το απόγευμα στο νησί. Μετά τα διαδικαστικά για την ενοικίαση αυτοκινήτου ξεκίνησα για το Κοντόκαλι, όπου βρισκόταν το ξενοδοχείο. Έπειτα από τη σύντομη διαδικασία check in και το βραδινό απέμενε λίγος χρόνος προετοιμασίας και ξεκούρασης για την επόμενη μέρα.

2η ημέρα:
Μετά από ένα σύντομο πρωινό κατευθύνθηκα μέσω των στριφογυριστών δρόμων της κεντρικής Κέρκυρας και με τις οδηγίες των ντόπιων οδηγών στο χωριό του Αη Γιάννη όπου σχετικά εύκολα βρήκα το Δημοτικό Σχολείο. Εκεί με υποδέχτηκαν ο Διευθυντής του Σχολείου κ. Γιαννάκης και οι εκπαιδευτικοί των δύο μεγάλων τάξεων κα. Ιωάννα και κ. Παναγιώτης. Με τη βοήθειά τους διαμορφώσαμε μια αίθουσα, όπου συνήθως φιλοξενείται η Β’ τάξη, στην οποία πραγματοποιήθηκαν οι δύο παρουσιάσεις της ημέρας. Αμέσως μετά την πρωινή προσευχή λοιπόν τα 8 παιδιά της Στ’ μαζί με άλλα τόσα της Ε’ χωρίστηκαν σε 4 ομάδες των τεσσάρων. Η αρχή έγινε με συζήτηση επί του ερωτηματολογίου που συμπληρώνει το επιτραπέζιο παιχνίδι. Στη συνέχεια εξήγησα τους κανόνες του παιχνιδιού και αφού μοιράστηκαν οι ρόλοι στα μέλη κάθε ομάδας σύντομα πιάσαμε ρυθμό. Οι μαθητές απορροφημένοι έδειξαν ενδιαφέρον για το παιχνίδι και σχολίασαν τις ενεργειακές επιλογές της δικής τους, αλλά και των άλλων ομάδων. Μετά το μεγάλο διάλειμμα και αφού τακτοποίησα το υλικό, ήρθε η ώρα για την παρουσίαση στα υπόλοιπα παιδιά της Ε’ τάξης. Οι μαθητές έδειξαν το ίδιο ενδιαφέρον αν και ήταν πλέον σχετικά κουρασμένοι από τα μαθήματα της ημέρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα προς το τέλος της παρουσίασης να επικρατεί ανησυχία και μια σχετική φασαρία. Βέβαια την υπόσχεση της δασκάλας τους ότι θα μπορούν να παίξουν ξανά στο μέλλον το παιχνίδι, τα παιδιά την υποδέχτηκαν με χειροκροτήματα και ζητωκραυγές.

3η ημέρα:
Την Πέμπτη 7/2, τελευταία ημέρα του ταξιδιού μου στην Κέρκυρα, επισκέφθηκα το Δημοτικό Σχολείο Δουκάδων. Στο μικρό ορεινό χωριό με υποδέχθηκαν ο υποδιευθυντής κ. Στραβοράβδης και οι εκπαιδευτικοί του σχολείου. Στη συνέχεια τακτοποιήσαμε με τη βοήθεια των παιδιών τη μεγάλη αίθουσα του σχολείου, ώστε να μπορέσει να φιλοξενήσει τις δύο μεγάλες τάξεις συνολικής δύναμης 19 μαθητών. Κατά το χωρισμό σε ομάδες τα παιδιά πρότειναν να χωριστούν στα δύο, Πέμπτη εναντίον Έκτης, αφού όμως εξήγησα τη διαδικασία και τους ρόλους κατάλαβαν ότι έπρεπε να σχηματιστούν μικρότερες ομάδες. Αφού λοιπόν παίξαμε ένα – δυο δοκιμαστικούς γύρους, οι ομάδες οριστικοποιήθηκαν και το παιχνίδι άρχισε. Με δυσκολία καταφέραμε να διακόψουμε σε κάποιο σημείο ώστε να μείνει λίγος χρόνος για συζήτηση και ανασκόπηση. Το ενδιαφέρον των παιδιών ήταν έντονο για τα θέματα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και του Περιβάλλοντος γενικότερα. Μου δημιουργήθηκε τελικά η εντύπωση ότι το επιτραπέζιο που άφησα στο σχολείο δε θα αραχνιάζει σε κάποιο ράφι. Με τις καλύτερες εντυπώσεις και τις ευχές παιδιών και εκπαιδευτικών αποχαιρέτησα τους Δουκάδες και λίγες ώρες αργότερα το υπέροχο νησί της Κέρκυρας.

 

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Νομός Πρέβεζας

Πρώτος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», για τη σχολική χρονιά 2018-2019, ο νομός Πρέβεζας.

Γράφει η Ελεάνα Μπάλλα (εκπαιδευτικά προγράμματα ΝΟΗΣΙΣ).

Το Θεσπρωτικό, γνωστό και με την παλιά του ονομασία «Τα Λέλοβα», είναι χωριό του δήμου Ζηρού στο Νομό Πρέβεζας και παλαιότερα ήταν έδρα του ομώνυμου δήμου. Απέχει 37 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του νομού και βρίσκεται σε σχετικά μικρή απόσταση (14 χιλιόμετρων) από την κωμόπολη της Φιλιππιάδας.

Στο χωριό λειτουργούν ένα Δημοτικό Σχολείο και ένα Γυμνάσιο. Αυτά ήταν τα δύο σχολεία που είχα τη χαρά να επισκεφτώ εκ μέρους του ΝΟΗΣΙΣ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», το τριήμερο 19-21 Νοεμβρίου.
Έκανα το ταξίδι οδικώς και μετά από μια διαδρομή 4 ωρών, στην οποία απόλαυσα ήλιο, ομίχλη, χιόνι και βροχή, έφτασα στην Πρέβεζα αργά το απόγευμα.

Η επόμενη μέρα περιλάμβανε πολύ πρωινό ξύπνημα και μισή ώρα οδήγησης μέχρι να φτάσω στο Θεσπρωτικό. Το χωριό είχε ήδη μπει στους ρυθμούς της μέρας και οι μαθητές σε παρέες κινούνταν με τα πόδια για το σχολείο τους. Με την καθοδήγησή τους έφτασα στο κτιριακό συγκρότημα που στεγάζει το Γυμνάσιο και το Λύκειο, πριν την πρωινή προσευχή. Εκεί με υποδέχτηκε ο Διευθυντής του Γυμνασίου, ο οποίος ήταν ήδη πολύ καλά ενημερωμένος για το πρόγραμμα. Μετά από μια σύντομη συζήτηση αποφασίσαμε να παίξουμε το «παιχνίδι της ενέργειας» με το ένα από τα δύο τμήματα της Α’ Γυμνασίου. Με οδήγησε ο ίδιος στην τάξη, έκανε τις απαραίτητες συστάσεις και μου παραχώρησε τους 15 μαθητές του τμήματος για την επόμενη μιάμιση ώρα.

Μέσα στα πρώτα πέντε λεπτά όπου οι ερωτήσεις έπεφταν βροχή, ο πάγος είχε πια σπάσει για τα καλά και τα παιδιά είχαν μάθει όλα όσα ήθελαν να μάθουν για μένα και για το πρόγραμμα που με οδήγησε στην σχολική τους τάξη. Από κει και έπειτα όλα κύλησαν σαν νερό. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι που σχηματίσαμε με τα θρανία τους, παρουσιάστηκε το ταμπλό του παιχνιδιού, εξηγήθηκαν οι κανόνες, και ξεκινήσαμε. Από τον πρώτο κιόλας γύρο φάνηκε ότι οι μαθητές είχαν μπει στο πνεύμα και στην ουσία του παιχνιδιού. Σε κάθε ομάδα η συνεργασία τους ήταν άψογη. Στέκονταν με προσοχή και κριτική σκέψη απέναντι στις καταστάσεις που είχαν να αντιμετωπίσουν και με υπευθυνότητα ανάμεσα στις επιλογές που καλούνταν να κάνουν. Ο δικός μου ρόλος ήταν σχεδόν του παρατηρητή και με χαροποίησε ιδιαίτερα που είδα να αναπτύσσεται συζήτηση και ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες, καθώς όλοι τους είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι οι «ενεργειακές» επιλογές του καθενός ξεχωριστά, μας αφορούν όλους, και όσο σημαντικές ή ασήμαντες και αν φαίνονται μπορεί να έχουν θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο στη ζωή του καθενός αλλά στο ευρύτερο σύνολο.
Το παιχνίδι ολοκληρώθηκε με το πέρας του χρόνου που είχαμε στη διάθεσή μας, έχοντας εκπληρώσει το στόχο του και αφήνοντάς μας όλους ευχαριστημένους. Η επίσκεψή μου στο Γυμνάσιο του Θεσπρωτικού έκλεισε με αναμνηστική φωτογραφία με τους μαθητές και την παράδοση του παιχνιδιού στο Διευθυντή του σχολείου.

Το Δημοτικό Σχολείο του Θεσπρωτικού ήταν ο επόμενος σταθμός του παιχνιδιού της ενέργειας και η πρώτη ανάμνηση που έχω από όταν έφτασα είναι η απέραντη ησυχία που επικρατούσε στην τεράστια αυλή, καθώς ήταν ώρα που οι μαθητές βρίσκονταν στις τάξεις τους. Συνάντησα τον Διευθυντή του σχολείου στο γραφείο του και μου εξέφρασε τη χαρά του που το σχολείο του συμμετείχε στο πρόγραμμα και οι μαθητές του είχαν την ευκαιρία να πάρουν μέρος στη συγκεκριμένη εκπαιδευτική δραστηριότητα, όντας στην τάξη τους. Για να επωφεληθούν όσο περισσότεροι μαθητές γίνονταν, αποφασίσαμε να τρέξουμε τη δραστηριότητα και να παίξουμε το παιχνίδι με όλους τους μαθητές της Στ’ τάξης, ενώνοντας τα δύο τμήματα και έχοντας στο σύνολο 25 μαθητές.

Χρησιμοποιήσαμε μία αίθουσα την οποία είχαμε τη δυνατότητα με τη βοήθεια πάντα των ίδιων των μαθητών να τη διαμορφώσουμε έτσι ώστε να έχουμε ένα μεγάλο τραπέζι στη μέση και γύρω τους μαθητές, χωρισμένους σε 4 ομάδες. Αρχίσαμε με μια εισαγωγική συζήτηση σχετικά με τη ενέργεια, τις μορφές και τις πηγές της. Οι μαθητές από μόνοι τους έφεραν στη συζήτηση «προβλήματα» και «αρνητικά» που προκαλούνται από την αλόγιστη χρήση της και εκεί ήρθε η κατάλληλη στιγμή να τους παρουσιάσω το επιτραπέζιο παιχνίδι που θα παίζαμε στη συνέχεια. Καθώς ο ενθουσιασμός και η ανυπομονησία των μαθητών ήταν μεγάλη χρειάστηκε αρκετός χρόνος ώστε να εξηγηθούν οι κανόνες, να λυθούν απορίες και να είναι όλοι βέβαιοι πως θα παιχτεί το παιχνίδι. Όταν πια όλα είχαν μπει στη σειρά τους, είχαμε 4 ομάδες των 6 μαθητών και έναν μαθητή στο διπλό ρόλο τραπεζίτη-βοηθού. Ο πρώτος γύρος του παιχνιδιού ήταν αναγνωριστικός με τους μαθητές λίγο ανήσυχους καθώς προσπαθούσαν να βρουν τους ρόλους τους και την ισορροπία μέσα στις ομάδες τους. Αυτό άλλαξε στην πορεία, όταν πια οι μαθητές είχαν εξοικειωθεί με τη διαδικασία και τους κανόνες του παιχνιδιού. Τότε άρχισαν, κάθε φορά που προέκυπτε η ανάγκη να κάνουν επιλογές ή/και να αντιμετωπιστούν καταστάσεις να κάνουν συζητήσεις περί «εξοικονόμησης χρημάτων» ή/και «εξοικονόμηση ενέργειας». Το παιχνίδι έληξε όταν πια δεν υπήρχε άλλος διαθέσιμος χρόνος.

Ήταν πια μεσημέρι όταν έφυγα από το Θεσπρωτικό και το νομό Πρέβεζας. Άλλο ένα ταξίδι της «ενέργειας για ζωή» είχε φτάσει στο τέλος του.

 

 

 

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Χάλκη

Ο επόμενος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει» ήταν η Χάλκη.

Γράφει ο Θανάσης Νίτσος (τμήμα Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ).

Η συμμετοχή του ΝΟΗΣΙΣ στο φετινό πρόγραμμα «Η ενέργεια για ζωή…ταξιδεύει» με την Άγονη Γραμμή- Γόνιμη έκλεισε με το ταξίδι μου στη Νήσο Χάλκη, που βρίσκεται 5 μίλια νοτιοδυτικά της Ρόδου, στο ΒΑ Καρπάθιο πέλαγος. Ένα ημιορεινό νησί με άγονο έδαφος με 478 μόνιμους κατοίκους. Το ταξίδι ξεκίνησε την Κυριακή 06 Μαΐου, αεροπορικώς για Ρόδο. Η διαδρομή με ταξί μέχρι την Κάμειρο σκάλα, από την Δυτική- όχι τόσο τουριστική- πλευρά της Ρόδου ήταν πολύ ευχάριστη, ο οδηγός καλοσυνάτος απάντησε σε όλες τις απορίες μας σχετικά με τη ζωή στο νησί της Ρόδου αλλά και της Χάλκης. Στο λιμανάκι Κάμειρος σκάλα επιβιβαστήκαμε στο επιβατικό πλοίο “Νήσος Χάλκη”. Μετά από μία ώρα ταξιδιού ο οικισμός Χάλκη ή Ιμποριό, ένας πανέμορφος αμφιθεατρικός οικισμός με κατοικίες νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που φανερώνουν μεγαλείο αλλοτινών καιρών, εμφανίστηκε μπροστά μας.

Φτάσαμε στο κατάλυμά μας, ένα υπέροχο γραφικό πέτρινο αρχοντικό, όπου αφού τακτοποιηθήκαμε, έγινε η προετοιμασία του υλικού για την παρουσίαση του προγράμματος “Ενέργεια στο τραπέζι, Επιλέγω και Εξοικονομώ” στα δύο σχολεία της Χάλκης. Η πρώτη βόλτα το βράδυ της Κυριακής στα στενά πλακόστρωτα δρομάκια της χώρας και το φαγητό στα παραδοσιακά ταβερνάκια του λιμανιού ήταν το ιδανικό κλείσιμο μίας ημέρας μετακινήσεων.

Δευτέρα πρωί και οι μαθητές μετά την πρωινή προσευχή συγκεντρώνονται στις αίθουσες. Ξεκινάμε με το Δημοτικό που αριθμεί 25 μαθητές και 3 δασκάλους, από την πρώτη μέχρι και την έκτη δημοτικού. Χωρίσαμε τους μαθητές σε μεικτές ομάδες ώστε όλες οι ομάδες να αποτελούνται από μαθητές όλων των τάξεων και ο καθένας ανέλαβε από ένα ρόλο. Το παιχνίδι εξελίχθηκε πολύ ομαλά, με ενθουσιασμό από την πλευρά των παιδιών αλλά και τη δική μας! Τα παιδιά αντιλήφθηκαν από πολύ νωρίς τα οφέλη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κάνοντας τις κατάλληλες επιλογές κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ώστε να μειώσουν τα έξοδα του νοικοκυριού τους! Στο τέλος του παιχνιδιού όλοι έδειξαν να έχουν κατανοήσει το οικονομικό και οικολογικό κόστος που απορρέει από κάθε ενεργειακή επιλογή στην καθημερινότητά τους. Παραδώσαμε το επιτραπέζιο παιχνίδι στους δασκάλους του σχολείου και όλοι, μαθητές και εκπαιδευτικοί, το αποδέχτηκαν με ιδιαίτερη χαρά και έκπληξη.

Έπειτα ακολούθησε η παρουσίαση στο “Γυμνάσιο με Λυκειακές τάξεις”. Εκεί συναντήσαμε 15 μαθητές με 16 καθηγητές, από την Α΄ Γυμνασίου μέχρι και τη Γ΄ Λυκείου. Το παιχνίδι στήθηκε στον κεντρικό διάδρομο – φουαγιέ του πέτρινου σχολείου που στεγάζεται στο ιστορικό κτίριο του Παρθεναγωγείου του νησιού, που οικοδομήθηκε το 1914, μία δωρεά του συλλόγου Χαλκιτών του Tarpon Springs, της Florida των ΗΠΑ. Οι μαθητές, εδώ ειδικότερα, έδειξαν να μην χρειάζονται ιδιαίτερο χρόνο για να μπουν στη λογική του προγράμματος και εν τέλει όλοι αντιλήφθηκαν πως οι ενεργειακές τους επιλογές κοστίζουν! Χαρακτηριστικά, επέμειναν με ερωτήσεις σχετικά με την ενεργειακή σήμανση των ηλεκτρικών συσκευών και την κατανάλωσή τους.

Μία κοινή αντίδραση όλων των μαθητών των σχολείων της Χάλκης ήταν η εξής: Κανένας μα κανένας μαθητής δεν έδειξε να τον εκπλήσσει το γεγονός ότι κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα καύσιμα των αυτοκινήτων τελειώνανε και έπρεπε να κινούμαστε με μικρότερο βήμα στο ταμπλό του παιχνιδιού, καθώς αφού πλέον δε θα έχουμε αυτοκίνητα, θα κινούμαστε με ποδήλατα ή με τα πόδια, άρα θα φτάνουμε στον προορισμό μας πιο αργά. Αυτό μας εξέπληξε ευχάριστα και εξηγείται εύκολα, καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα μικρό νησί όπου οι ανάγκες για μετακίνηση είναι μικρές λόγω των πολύ μικρών αποστάσεων. Έτσι, όλοι έχουν συνηθίσει να καλύπτουν τις ανάγκες μετακίνησης με τα πόδια!

Η επιστροφή στη Θεσσαλονίκη ήταν σχετικά μελαγχολική, καθώς αφήσαμε πίσω μας ένα νησί πανέμορφης αρχιτεκτονικής με ευγενέστατους και φιλικότατους ανθρώπους. Άνθρωποι, που παρά την σχετική απομόνωσή τους, δεν το έχουν βάλει κάτω και προσπαθούν πάντα για το καλύτερο. Από τον φούρναρη, τον παπά, τον παντοπώλη, τον μελισσοκόμο, τους δασκάλους και καθηγητές των σχολείων μέχρι τους ανθρώπους που προσπαθούν να κρατούν τη Χάλκη σε ακτοπλοϊκή σύνδεση με τη Ρόδο κάθε μέρα για όλο το χρόνο. Και πάνω απ’ όλα, τους μικρούς και μεγάλους μαθητές που δεν έχουν το παραμικρό παράπονο από τον τόπο τους και ονειρεύονται να μεγαλώσουν και να ζήσουν στο νησί τους.

Halki_1

Halki_2

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Κύθηρα

Ο επόμενος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος “Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει” ήταν τα Κύθηρα.

Γράφει ο Βαγγέλης Τσαρούχας (τμήμα Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ).

school

Απογειώθηκα από την Αθήνα στις 7:30 π.μ. Ο ουρανός ήταν πεντακάθαρος, το αεροπλάνο άδειο και όλα έδειχναν ότι το ταξίδι θα ήταν ευχάριστο. Και πράγματι ήταν…

Ο υπάλληλος της εταιρείας ενοικίασης αυτοκινήτων ήταν ο πρώτος Κυθηραίος, που συνάντησα. Ένας πολύ χαρωπός άνθρωπος! Φτάνοντας στο ξενοδοχείο, διαπίστωσα ότι τελικά όλοι οι Κυθηραίοι είναι το ίδιο κεφάτοι.

Το Δημοτικό Σχολείο Ποταμού ήταν ο πρώτος μου προορισμός, ένα πολύ όμορφο κτίριο πάνω στον δρόμο. Οι μαθητές ήταν περισσότεροι απ’ό,τι περίμενα. Εκεί συνάντησα και μια παλιά γνωστή μου. Ως δασκάλα, είχε περάσει από τα Κύθηρα, με τελικό πάντα στόχο τη Θεσσαλονίκη. Όταν τελικά κατάφερε να φτάσει με οργανική θέση στη Θεσσαλονίκη, δεν άντεξε και επέστρεψε στα Κύθηρα!

Τα παιδιά της πέμπτης και της έκτης τάξης χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και, αφού δόθηκαν οι απαραίτητες οδηγίες, το παιχνίδι ξεκίνησε. Από κεί και πέρα, δε χρειάστηκε να επέμβει κανείς. Τα παιδιά μπήκαν αμέσως στο πνεύμα και όλα κύλισαν υπέροχα. Μας σταμάτησε το κουδούνι, χωρίς να το καταλάβουμε. Στη συζήτηση που ακολούθησε, μιλήσαμε και για τα οικολογικά προβλήματα του νησιού, την ανομβρία και την απομάκρυνση των κατοίκων από τις καλλιέργειες, για προβλήματα, δηλαδή, που δε θα έπρεπε να απασχολούν δεκάχρονους. Παρόλα αυτά, τα παιδιά ήταν πλήρως ενημερωμένα!

Έπειτα, έφυγα για το γυμνάσιο της Χώρας. Στο παιχνίδι συμμετείχε η Α’ τάξη. Δε θα πω ψέματα: τα παιδιά θα έκαναν οτιδήποτε, προκειμένου να χάσουν μάθημα! Οι μαθητές αυτοί, ως πιο μεγάλοι, κατάλαβαν, από τον πρώτο κιόλας γύρο, ότι πρέπει να παίζει κανείς στρατηγικά. Συνεπώς, όλα εξελίχτηκαν πολύ γρήγορα και ευχάριστα, τόσο ευχάριστα που παρ’ ολίγο να χάσουν το λεωφορείο! Θεωρώ, ότι η εξοικείωση των παιδιών με τουριστικά θέματα, τούς έχει δώσει ένα πλεονέκτημα στο παιχνίδι, διότι αποφάσιζαν ταχύτατα, σωστά και ζυγισμένα, πράγμα που οδήγησε σε πολύ καλά οικονομικά αποτελέσματα. Το σπουδαιότερο ήταν ότι επιχειρηματολογούσαν σωστά στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους.

Τα Κύθηρα μού φάνηκαν ένα μοναδικό νησί, ένα οροπέδιο στη μέση της θάλασσας, με κεφάτους ανθρώπους και έξυπνα παιδιά. Αυτό και μόνο είναι σημαντικό. Σίγουρα από άποψη ανθρώπινου δυναμικού, το μέλλον του νησιού προμηνύεται σπουδαίο!

20180424_082308_preview

20180424_080217_preview

20180424_084419_preview

20180424_092501_preview

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Θηρασία

Επόμενος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ για τη σχολική χρονιά 2016-2017, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», η Θηρασία.

Γράφει ο Μιχάλης Παπουτσίδης (Συντονισμός Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ).

17668674_10209828913013074_1209743211_o

Συνολικά το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσκεψη στο Δημοτικό Θηρασίας και παρουσίαση του προγράμματος στους 7 μαθητές του σχολείου και επίσκεψη στο Γυμνάσιο Θηρασίας όπου φοιτούν 4 μαθητές Γυμνασίου και 8 Λυκείου. Ο μικρός αριθμός μαθητών επέτρεψε στους μαθητές των μικρών τάξεων Δημοτικού και στους μαθητές των Λυκειακών τάξεων του Γυμνασίου να παραστούν στις παρουσιάσεις του προγράμματος.

Το ταξίδι προγραμματίστηκε για το διήμερο 27 και 28 Μαρτίου 2017. Η πρώτη ημέρα αφιερώθηκε στο αεροπορικό ταξίδι, το οποίο περιλάμβανε μια στάση 90 περίπου λεπτών στο Ελ. Βενιζέλος στην Αθήνα. Στο αεροδρόμιο της Σαντορίνης έφτασα στις 18.00 το απόγευμα και το λεωφορείο που με ανέμενε με μετέφερε στο ξενοδοχείο στα Φηρά.

Το απόγευμα της Δευτέρας αναλώθηκε σε συνεννοήσεις για τις μετακινήσεις της επόμενης ημέρας και μετά το γευστικό δείπνο προετοιμάστηκα για τη δραστηριότητα που θα παρουσίαζα την επόμενη.
Την Τρίτη 28 Μαρτίου η ημέρα ξεκίνησε νωρίς, αφού στις 7.00 είχα ραντεβού με εκπαιδευτικούς από τη Θηρασία, οι οποίοι προσφέρθηκαν να με μεταφέρουν στο Αμμούδι. Από το γραφικό αυτό λιμανάκι το καΐκι μας μετέφερε σε δέκα λεπτά απέναντι στη Θηρασία. Οι άνεμοι των 5 μποφόρ έκαναν ενδιαφέρουσα τη σύντομη διαδρομή. Στο λιμανάκι της Ρίβας στη Θηρασία δε μας περίμενε λεωφορείο, αφού είχε βλάβη, καταφέραμε όμως να δανειστούμε το όχημα ενός ντόπιου που μας μετέφερε στο Μανολά στο κέντρο του νησιού.

Οι παρουσιάσεις ξεκίνησαν από το Δημοτικό της Θηρασίας. Εκεί μετά τη γνωριμία με τα 7 παιδιά και τον δάσκαλό τους κ. Μηλιάδη χρειάστηκα δύο διδακτικές ώρες περίπου για να εξηγήσω στους μαθητές το επιτραπέζιο παιχνίδι και να καταφέρουμε να παίξουμε ένα παιχνίδι. Για την ιστορία η ομάδα των αγοριών ήταν πιο τυχερή στις επιλογές της και ανακηρύχθηκε νικήτρια. Το παιχνίδι είχε ροή και οι μαθητές φάνηκαν να το βρίσκουν ενδιαφέρον. Τα ερωτηματολόγια που συνοδεύουν τον οδηγό του εκπαιδευτικού χρησιμοποιήθηκαν για την εισαγωγή των μαθητών στις έννοιες της ενέργειας και της εξοικονόμησής της και για τη συζήτηση στο κλείσιμο του προγράμματος.

Περίπου στις 10.30 άφησα τον κ. Μηλιάδη να συνεχίσει με τα μαθήματα της ημέρας και πήγα στο διπλανό κτίριο που στεγάζει το Γυμνάσιο.

Στο Γυμνάσιο της Θηρασίας γνωρίστηκα με τους καθηγητές και το διευθυντή κ. Λιοντήρη. Για την παρουσίαση του προγράμματος επιλέξαμε την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου την οποία διαμορφώσαμε κατάλληλα ώστε να υποδεχτούμε τους 11 μαθητές που ήταν εκείνη την ημέρα παρόντες. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε 4 ομάδες και έπειτα από μια σύντομη εισαγωγή και γνωριμία ξεκινήσαμε το παιχνίδι. Τα δύο ανήσυχα πνεύματα του σχολείου είχαν διάθεση για παρεκτροπές με τις παρατηρήσεις του κ. Λιοντήρη να τους επαναφέρουν στην τάξη. Οι ερωτήσεις και οι παρατηρήσεις των μαθητών έδειξαν ότι υπήρχε πραγματικό και έντονο ενδιαφέρον για τη δραστηριότητα και η υπόσχεσή τους να ξαναπαίξουν το παιχνίδι μόνοι τους φαίνεται αληθινή.

Λίγο μετά τις 12.30 αναχώρησα από το σχολείο μαζί με ορισμένους εκπαιδευτικούς ώστε να προλάβουμε το δρομολόγιο των 13.00 που θα μας γυρνούσε στη Σαντορίνη. Αυτή τη φορά υπήρχε διαθέσιμο λεωφορείο στο οποίο ξαναβρέθηκα με τα παιδιά του Δημοτικού που είχαν μόλις σχολάσει. Οι μποτιλιαρισμένοι δρόμοι στο Ημεροβίγλι καθυστέρησαν την άφιξή μας στα Φηρά λίγο μετά τις 14.00. Εκεί μετά από ένα ελαφρύ γεύμα και έναν σύντομο καφέ το λεωφορείο του ξενοδοχείου με άφησε στο αεροδρόμιο.

Έλεγχος, αναμονή, επιβίβαση στο αεροπλάνο και άφιξη στην Αθήνα ήταν η συνέχεια του απογεύματος. Επιπλέον αναμονή, επιβίβαση στο αεροπλάνο και άφιξη στη Θεσσαλονίκη ήταν το βραδινό πρόγραμμα μιας πλήρους ημέρας.

17571337_10209828915733142_122662461_o

17668920_10209828914613114_1834027841_o

17670540_10209828910853020_1251615923_o

17622582_10209828922293306_155275356_o

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Ιθάκη

Πρώτος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ για τη σχολική χρονιά 2016-2017, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», το νησί της Ιθάκης.

Γράφει η Ελεάνα Μπάλλα (εκπαιδευτικά προγράμματα).

Αν ένα σχολείο της Ιθάκης θελήσει να επισκεφτεί το ΝΟΗΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη, θα πρέπει να διανύσει απόσταση που στο σύνολό της (πήγαινε –έλα), περιλαμβάνει περισσότερα από 1200 χιλιόμετρα και 50 ναυτικά μίλια. Θα πρέπει να υπολογίσει μιας ημέρας ταξίδι, 3 ώρες με το πλοίο από Αστακό, μέσω Κεφαλονιάς, και άλλες 6 περίπου ώρες οδικώς, μέχρι τη Θεσσαλονίκη. Αν μάλιστα η εκδρομή επιχειρηθεί το χειμώνα, κατά πάσα πιθανότητα ο καιρός δε θα σταθεί σύμμαχος!

Όταν όμως «δεν πάει η Ιθάκη στο ΝΟΗΣΙΣ, πάει το ΝΟΗΣΙΣ στην Ιθάκη». Και ένα τέτοιο ταξίδι έγινε εφικτό, χάρη στη συνεργασία του ΝΟΗΣΙΣ με την ΜΚΟ « Άγονη Γραμμή-Γόνιμη». Στον τρίτο χρόνο της συνεργασίας μας, που μετρά πάνω από 10 ταξίδια σε άγονους και δυσπρόσιτους προορισμούς σ’ όλη την Ελλάδα, ο πρώτος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ για τη φετινή σχολική χρονιά ήταν το πανέμορφο νησί του Οδυσσέα.

Το ταξίδι προγραμματίστηκε για τα τέλη του Νοέμβρη, Δευτέρα 28/11 η άφιξή μου στο νησί, Τετάρτη 30/11 η επιστροφή μου στη Θεσσαλονίκη και πραγματοποίηση του προγράμματος «Ενέργεια: επιλέγω και εξοικονομώ», στα δύο Δημοτικά σχολεία και στο μοναδικό Γυμνάσιο του νησιού.

Μετά από ένα ταξίδι στη διάρκεια του οποίου βίωσα όλους τους καιρούς – λιακάδα, ομίχλη και ψιχάλα στο δρόμο, θαλασσοταραχή με καταιγίδες, βροντές και κεραυνούς στη θάλασσα – η Ιθάκη με καλωσόρισε απόγευμα της Δευτέρας, με ένα υπέροχο ουράνιο τόξο. Η διαμονή μου είχε κανονιστεί και για τα δύο βράδια στο Βαθύ, την πρωτεύουσα της Ιθάκης, έναν πολύ όμορφο παραδοσιακό οικισμό με μονώροφα και διώροφα κεραμοσκεπή σπίτια, χτισμένο γύρω από έναν κλειστό κόλπο, που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε το κύριο λιμάνι του νησιού.

Καθώς ο χρόνος παραμονής μου στο νησί ήταν περιορισμένος και τα ωράρια των σχολείων είναι συγκεκριμένα, το πρόγραμμα των επισκέψεων ήταν σφιχτό και δεν επέτρεπε καθυστερήσεις και απρόοπτα. Έτσι λοιπόν, πολύ πρωί της Τρίτης ξεκίνησα για το Σταυρό, ένα χωριό στο βόρειο τμήμα του νησιού, 20 λεπτά περίπου μακριά από το Βαθύ. Το Δημοτικό σχολείο που λειτουργεί εκεί είναι 4/θέσιο και έχει συνολικά 60 μαθητές. Η συνέχεια είχε επιστροφή στο Βαθύ και επίσκεψη πρώτα στο Δημοτικό σχολείο που αριθμεί 107 μαθητές και στη συνέχεια στο Γυμνάσιο, όπου φοιτούν 80 μαθητές. Η πολύ καλή ενημέρωση που είχαν εκ των προτέρων οι διευθυντές και των τριών σχολείων και η άψογη συνεργασία τόσο μαζί τους όσο και με τους δασκάλους-καθηγητές, οι οποίοι χρειάστηκε να τροποποιήσουν μερικώς το ωρολόγιο πρόγραμμά τους, ήταν καθοριστικές ώστε να τηρηθεί το πλάνο και να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα όπως ακριβώς είχε σχεδιαστεί.

Στα δύο Δημοτικά τρέξαμε το πρόγραμμα με τους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης, 12 στο Δημοτικό του Σταυρού, 18 στο Δημοτικό στο Βαθύ, ενώ στο Γυμνάσιο συμμετείχαν οι 22 μαθητές της Α΄ τάξης. Οι μαθητές γνώριζαν ήδη αρκετά πράγματα για την ενέργεια, τις πηγές και τις μορφές της, και αυτό έκανε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και ουσιαστικές τις συζητήσεις μας γύρω από την ορθή διαχείριση και την εξοικονόμηση της ενέργειας.

Όταν ήρθε η ώρα να παίξουμε το επιτραπέζιο παιχνίδι, το δέχτηκαν με ιδιαίτερη χαρά και ενθουσιασμό. Συνεργάστηκαν πολύ καλά μέσα στις ομάδες τους και στάθηκαν με κριτική σκέψη απέναντι στις καταστάσεις που είχαν να αντιμετωπίσουν και με υπευθυνότητα ανάμεσα στις επιλογές που κλήθηκαν να κάνουν. Οι δασκάλες στις τάξεις των Δημοτικών ήταν μαζί μας σ’ όλη τη διάρκεια, ενθαρρύνοντας τους μαθητές τους και διευκολύνοντας την εξέλιξη του παιχνιδιού σε όλες τις φάσεις του, ενώ ο διευθυντής του Γυμνασίου είχε μεριμνήσει ώστε να «καθυστερήσει» μισή ώρα η αναχώρηση του μεσημεριανού δρομολογίου του σχολικού λεωφορείου προκειμένου να υπάρξει ο απαιτούμενος χρόνος για την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Η αποστολή του ΝΟΗΣΙΣ και της Άγονης Γραμμής- Γόνιμης στο νησί της Ιθάκης ολοκληρώθηκε το μεσημέρι της Τρίτης, λίγο πριν ξεκινήσουν οι ισχυροί αέρηδες και τα μποφόρ, που προμήνυαν το μακρύ και περιπετειώδες ταξίδι της επόμενης μέρας, της επιστροφής στην δική μου πια Ιθάκη, τη Θεσσαλονίκη…

ithaka1

 

ithaka2

To Νόησις ταξιδεύει – Τήλος

Τελευταίος προορισμός για τη φετινή σχολική χρονιά στο πλαίσιο του προγράμματος «Η Ενέργεια για Ζωή Ταξιδεύει», η Τήλος.

Γράφει η Ελεάνα Μπάλλα (εκπαιδευτικά προγράμματα)

Ήταν μέσα Μαΐου, όταν η Δώρα, ο τηλεφωνικός «σύνδεσμός» μου με την «Άγονη Γραμμή – Γόνιμη» με ενημέρωσε για τον τελευταίο προορισμό του παιχνιδιού της Ενέργειας. Θα ταξίδευα στα Δωδεκάνησα και θα επισκεπτόμουν το νησί της Τήλου, όπου και θα παρουσίαζα το πρόγραμμα στους μαθητές του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Το Δημοτικό βρίσκεται στα Λιβάδια, στο λιμάνι της Τήλου, και αριθμεί 23 μαθητές, ενώ το Γυμνάσιο και Λύκειο είναι στο Μεγάλο χωριό, όπου συνολικά φοιτούν 13 μαθητές.

Το ταξίδι προγραμματίστηκε για την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου. Η πλέον ευχάριστη έκπληξη ήταν ότι αυτή τη φορά δεν θα ήμουν μόνη. Η Άγονη Γραμμή – Γόνιμη είχε προγραμματίσει ένα σύνολο εκδηλώσεων για τους μαθητές αλλά και τους κατοίκους του νησιού και έτσι θα είχα την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά και τους ανθρώπους με τους οποίους δύο χρόνια τώρα συνεργαζόμασταν για την υλοποίηση του προγράμματος. Η Τήλος συνδέεται ακτοπλοϊκά με την Ρόδο και την Κω. Καθώς όμως η σύνδεση δεν είναι καθημερινή, ο συνδυασμός αεροπλάνων και πλοίων ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και στο νησί οδήγησε σε ένα ταξίδι αρκετών ημερών, το οποίο είχε όλες τις προϋποθέσεις για έναν επιτυχημένο συνδυασμό δουλειάς και αναψυχής.

Η άφιξή μου στα Λιβάδια, έγινε το βράδυ της Παρασκευής 3 Ιουνίου. Εκεί μας περίμενε ο Στέφανος από την Άγονη Γραμμή Γόνιμη, ο οποίος βρισκόταν ήδη στο νησί. Ήταν εκείνος που μας οδήγησε στο εξαιρετικό κατάλυμα που είχε κλειστεί για όλη την ομάδα και στη συνέχεια σε μια από τις ταβέρνες του νησιού, όπου γνωριστήκαμε και με άλλους δύο συντελεστές του προγράμματος, τη Ράνια και τον Χρήστο. Η επόμενη ημέρα, ήταν ελεύθερη για μένα, οπότε είχα όλο το χρόνο να περπατήσω στους δρόμους του χωριού, να επισκεφτώ τα μαγαζάκια, να μιλήσω με τους ντόπιους, να μάθω πράγματα για το νησί και να κάνω το πρώτο μπάνιο του καλοκαιριού στα κρυστάλλινα νερά της παραλίας των Λιβαδιών.

Την Κυριακή κατέφθασαν στο νησί και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, η Δώρα με πέντε μουσικούς από το Opera Studio της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η βραδιά ήταν ξεχωριστή. Η πλατεία του χωριού, γεμάτη από τους ντόπιους κατοίκους και από τους τουρίστες που βρίσκονταν στο νησί αντήχησε από τις εξαιρετικές φωνές των νεαρών καλλιτεχνών, οι οποίοι με τη συνοδεία πιάνου ερμήνευσαν κλασσικά κομμάτια και κομμάτια από όπερες σπουδαίων ξένων και ελλήνων δημιουργών.

Η Δευτέρα ήταν αφιερωμένη στους μαθητές του νησιού. Το πρόγραμμα θα ξεκινούσε με την παράδοση 13 ποδηλάτων βουνού για τους 13 μαθητές του γυμνασίου, χορηγία των υποστηρικτών του προγράμματος και παρουσία της Δημάρχου του νησιού, και θα συνεχιζόταν με την πραγματοποίηση του Παιχνιδιού της Ενέργειας, για το οποίο και βρισκόμουν στο νησί.

Βρεθήκαμε στο Μεγάλο Χωριό, στο προαύλιο του σχολικού συγκροτήματος Γυμνασίου- Λυκείου, λίγο μετά τη λήξη των προαγωγικών εξετάσεων των μαθητών. Εκεί γνώρισα τους καθηγητές, οι οποίοι αφού με καλωσόρισαν και με κατατόπισαν στο χώρο, φρόντισαν ώστε να διαλέξουμε και να ετοιμάσουμε κατάλληλα την αίθουσα στην οποία θα πραγματοποιούσαμε το παιχνίδι. Θα ξεκινούσαμε με την ομάδα των μαθητών του Γυμνασίου και στη συνέχεια με τα παιδιά του Δημοτικού, τα οποία κατέφθασαν με το λεωφορείο από τα Λιβάδια, όσο τα γυμνασιάκια δοκίμαζαν και χαιρόντουσαν τα καινούρια τους ποδήλατα.

Οι 13 μαθητές του Γυμνασίου μπήκαν στην αίθουσα και τακτοποιήθηκαν γύρω από το μεγάλο τραπέζι που είχαμε δημιουργήσει. Αφού συστηθήκαμε και γνωριστήκαμε ήμασταν έτοιμοι για το επιτραπέζιο Παιχνίδι της Ενέργειας. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, παρουσιάστηκε το ταμπλό, εξηγήθηκαν οι κανόνες, μοιράστηκαν οι ρόλοι και ξεκινήσαμε. Οι μαθητές εξοικειωμένοι, λόγω ηλικίας, με τους όρους και τις έννοιες γύρω από την ενέργεια αντιλήφθηκαν γρήγορα το πνεύμα και το σκοπό του παιχνιδιού. Το παιχνίδι προχωρούσε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού, με αστεία και πειράγματα ανάμεσα στις ομάδες σχετικά με τις επιλογές και τη διαχείριση των χρημάτων τους. Σε κρίσιμες στιγμές της εξέλιξης του παιχνιδιού, όπως π.χ. όταν οι ομάδες διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε πλέον στην πόλη μας διαθέσιμη βενζίνη για τα οχήματά μας, ο προβληματισμός που ανέκυψε, οι απόψεις που ανταλλάχθηκαν και η επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε ήταν ιδιαίτερα ευχάριστα για μένα, γιατί ένιωθα και έβλεπα αρκετούς από τους στόχους του προγράμματος να εκπληρώνονται.

Ανάλογο ήταν το κλίμα και στο παιχνίδι με τους 12 μαθητές του δημοτικού (από Γ΄ ως Στ΄ τάξη). Εδώ οι μαθητές χωρίστηκαν σε τρεις, όσο το δυνατόν περισσότερο ομοιογενείς ηλικιακά, ομάδες. Με αφορμή τις καταστάσεις που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι ομάδες, μπήκαμε σε συζητήσεις σχετικά με το πώς κάθε οικογένεια και καθένας από μας ξεχωριστά έχει τη δυνατότητα και τη δύναμη να κάνει «ενεργειακές» επιλογές που συμβάλουν στην ορθότερη διαχείριση και εξοικονόμηση των ενεργειακών πόρων του πλανήτη μας. Κάπως έτσι, διασκεδάζοντας και μαθαίνοντας ο χρόνος που είχαμε στη διάθεση μας εξαντλήθηκε. Η επίσκεψή μου στο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο Τήλου τέλειωσε με την παράδοση των επιτραπέζιων παιχνιδιών στους δασκάλους και καθηγητές και με ανταλλαγή ευχών για ένα όμορφο καλοκαίρι.

Η αποστολή της Άγονης Γραμμής Γόνιμης και του ΝΟΗΣΙΣ στο νησί της Τήλου, τελευταίου προορισμού για τη σχολική σεζόν 2015-2016, ολοκληρώθηκε το απόγευμα της Δευτέρας, με την ευχή όλων να ξανασυναντηθούμε και την επόμενη χρονιά, σε κάποιο άλλο, απομακρυσμένο αλλά φιλόξενο μέρος της όμορφης χώρας μας.

DSC08132

DSC08176

DSC08202

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Έβρος

Δεύτερος προορισμός του ΝΟΗΣΙΣ στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ενέργεια για ζωή ταξιδεύει», για τη σχολική χρονιά 2015-2016, ο νομός Έβρου.

Γράφει η Ελεάνα Μπάλλα (εκπαιδευτικά προγράμματα)

Το πρωί της Δευτέρας 22 Φεβρουαρίου με βρήκε να συνομιλώ τηλεφωνικά με τους δασκάλους των τριών σχολείων που επρόκειτο να επισκεφτώ . Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσκεψη στο Δημοτικό σχολείο Δαδιάς την πρώτη μέρα, και επίσκεψη στα Δημοτικά σχολεία Λεπτής και Ασπρονερίου την επόμενη.

Έφτασα στο Σουφλί το βράδυ της Δευτέρας, έπειτα από ένα μακρύ και περιπετειώδες ταξίδι μέσα από μπλόκα αγροτών, παρακάμψεις και αρκετές καθυστερήσεις.

Το επόμενο πρωί βρισκόμουν στον πρώτο μου προορισμό, τη Δαδιά, ένα όμορφο χωριό περίπου 15 χλμ από το Σουφλί. Το Δημοτικό σχολείο, χτισμένο δίπλα στην εκκλησία του χωριού, είναι διθέσιο και αριθμεί 19 μαθητές στο σύνολο. Μετά την πρώτη γνωριμία βρεθήκαμε όλοι μαζί στη σχολική αίθουσα να συζητάμε περί ενέργειας. Στην κουβέντα συμμετείχαν κυρίως οι εννέα μαθητές της ΣΤ΄ και Δ΄ τάξης (το σχολείο δεν έχει φέτος μαθητές στην Ε΄ τάξη), με τους μαθητές των μικρών τάξεων να παρακολουθούν πότε με προσοχή και πότε με απορία.

Μετά την εισαγωγική συζήτηση όλα ήταν έτοιμα για το επιτραπέζιο παιχνίδι μας. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομοιογενείς, κατά το δυνατόν ηλικιακά ομάδες, παρουσιάστηκε το ταμπλό, εξηγήθηκαν οι κανόνες, μοιράστηκαν οι ρόλοι και ξεκινήσαμε. Καθώς το παιχνίδι προχωρούσε οι μαθητές κάθε ομάδας έβρισκαν τους ρόλους τους. Τα πρωτάκια έριχναν το ζάρι, τα τριτάκια μετακινούσαν τα πιόνια, οι μαθητές της Δ’ τάξης διάβαζαν τις επιλογές και χειρίζονταν τα χρήματα, ενώ οι μεγάλοι αναλάμβαναν την ευθύνη των τελικών αποφάσεων. Μ’ αυτό το ρυθμό, και ενώ σε κάθε γύρο του το παιχνίδι αποκτούσε όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, φτάσαμε στο τέλος του, καταλήγοντας και συμπεραίνοντας ότι οι «ενεργειακές» επιλογές όλων μας, όσο σημαντικές ή όσο ασήμαντες και αν φαίνονται μπορεί να έχουν θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις τόσο στη ζωή του καθενός όσο και στο ευρύτερο σύνολο. Η επίσκεψή μου στο δημοτικό σχολείο της Δαδιάς ολοκληρώθηκε με την παράδοση του επιτραπέζιου παιχνιδιού στις δασκάλες, και την υπόσχεση των μαθητών ότι θα ξαναπαίξουν το παιχνίδι με την πρώτη ευκαιρία.

Η συνέχεια της ημέρας μου ήταν εξίσου ενδιαφέρουσα και όμορφη καθώς περιλάμβανε επίσκεψη στο εθνικό πάρκο Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, μία από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Στο Κέντρο Ενημέρωσης του Φορέα Διαχείρισης του πάρκου, έμαθα ότι στο ιδανικό αυτό για αρπακτικά πουλιά περιβάλλον συναντώνται τρία από τα τέσσερα είδη γύπα της Ευρώπης (Μαυρόγυπας, Όρνιο και Ασπροπάρης), ενώ φιλοξενείται η μοναδική αποικία Μαυρόγυπα στα Βαλκάνια. Ο περίπατος και η ξενάγησή μου από το προσωπικό του Φορέα μέσα από τα μονοπάτια του πάρκου με τελική κατάληξη στο παρατηρητήριο των αρπακτικών πουλιών που την ώρα εκείνη γευμάτιζαν, έκαναν την εμπειρία μου μοναδική.

Η παραμονή μου στην πόλη του Σουφλίου έληξε με επίσκεψη στο Μουσείο Τέχνης Μεταξιού του Οίκου Τσιακίρη. Πρόκειται για ένα από τα μουσεία μετάξης που βρίσκονται στο Σουφλί και παρουσιάζει την τέχνη της μεταξουργίας, από τις παραδοσιακές τεχνικές έως τη σύγχρονη πραγματικότητα και από την εκτροφή των μεταξοσκώληκων ως την παραγωγή του τελικού προϊόντος.

Το βράδυ της Τρίτης με βρήκε στη Ορεστιάδα, να προετοιμάζομαι για την επόμενη μέρα που περιλάμβανε επίσκεψη σε άλλα δύο Δημοτικά Σχολεία του νομού.

Η Λεπτή είναι ένα σχετικά μεγάλο για την περιοχή χωριό, 7 χλμ από την Ορεστιάδα. Το Δημοτικό Σχολείο της είναι τριθέσιο και αριθμεί 35 μαθητές. Εδώ θα παρουσίαζα το πρόγραμμα στους δεκαπέντε μαθητές της Ε’ και Στ΄ τάξης, οι οποίοι όμως μετά την πρωινή προσευχή βρέθηκαν να είναι έντεκα, μιας και οι ιώσεις δεν κάνουν γεωγραφικές εξαιρέσεις! Από την εισαγωγική κιόλας κουβέντα οι μαθητές φάνηκε ότι γνώριζαν ήδη αρκετά πράγματα σχετικά με την ενέργεια, τις πηγές, τις μορφές και τη διαχείρισή της, πράγμα που βοήθησε πολύ να αντιληφθούν γρήγορα το πνεύμα και το σκοπό του παιχνιδιού. Και οι τέσσερις ομάδες που σχηματίστηκαν αντιμετώπισαν εξίσου σοβαρά το θέμα των επιλογών και των κινήσεων που έπρεπε να κάνουν, χωρίς ωστόσο να λείψει ο ενθουσιασμός και η χαρά του παιχνιδιού. Επιπλέον, η τελική συζήτηση που αφορούσε το αποτέλεσμα του παιχνιδιού είχε πολύ ενδιαφέρον καθώς οι μαθητές προσπαθούσαν να βρουν τα «γιατί» και τα «πώς» η κάθε ομάδα βρέθηκε στην θέση που βρέθηκε. Η επίσκεψη έληξε με αναμνηστική φωτογραφία στο προαύλιο του σχολείου και με τον δάσκαλο να μου δίνει οδηγίες για το πώς θα φτάσω στον τελευταίο μου προορισμό.

Μετά από περίπου 45 λεπτά οδήγησης και αφού άφησα πίσω μου πέντε ή έξι χωριά, έφτασα στο Ασπρονέρι. Η αναζήτηση του Δημοτικού Σχολείου αποδείχτηκε δύσκολη υπόθεση! Ευτυχώς ένας ευγενέστατος κάτοικος του χωριού προθυμοποιήθηκε να με οδηγήσει με το μηχανάκι του και έτσι ακολουθώντας τον βρέθηκα στο προαύλιο του σχολείου. Το εσωτερικό του σχολικού κτιρίου που στεγάζει το διθέσιο Δημοτικό Σχολείο με τους 16 μαθητές του και το Νηπιαγωγείο του χωριού, ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Άνετοι, καθαροί και χρωματιστοί χώροι, όμορφες και πλήρως εξοπλισμένες αίθουσες, ατμόσφαιρα που εξέπεμπε χαρά και ζεστασιά. Από τη συζήτηση που έκανα με το δάσκαλο προέκυψε ότι από τους 16 μαθητές, μόνο οι δύο ήταν της Στ’ τάξης, ενώ Δ΄ και Ε’ τάξη δεν υπήρχε καθόλου. Για την μεγάλη λοιπόν πλειοψηφία των μαθητών το θέμα του προγράμματος ήταν γνωστικά ιδιαίτερα «προχωρημένο», ενώ το γεγονός ότι τα μισά σχεδόν παιδιά αντιμετώπιζαν δυσκολίες με την ομιλία αλλά και την κατανόηση της ελληνικής γλώσσας, επέβαλε διαφοροποίηση και απλοποίηση του παιχνιδιού. Οι μαθητές ήταν αρχικά ιδιαίτερα συνεσταλμένοι και χρειάστηκε προσπάθεια και χρόνος προκειμένου να αρχίσουν να εκφράζονται ελεύθερα και να συμμετέχουν στην κουβέντα μας που προσαρμόστηκε στις ηλικίες και στις ιδιαιτερότητες της ομάδας. Παίξαμε το παιχνίδι σε δύο ομάδες, με κανόνες που απλοποιήθηκαν πολύ, ενώ κάθε κατάσταση και επιλογή εξηγούνταν και συζητούνταν διεξοδικά προτού ληφθεί η εκάστοτε απόφαση. Το παιχνίδι τέλειωσε με τους μεγάλους μαθητές να έχουν αντιληφθεί την έννοια της εξοικονόμησης της ενέργειας και τη σημασία των ενεργειακών επιλογών μας, και με τους μικρούς να έχουν κατανοήσει ότι το μέγεθος και η κατασκευή των σπιτιών μας, όπως και το είδος και το καύσιμο των αυτοκινήτων μας είναι πράγματα που έχουν την σημασία τους!

Με την αναμνηστική φωτογραφία στο προαύλιο του σχολείου, η αποστολή μου έφτασε στο τέλος της. Η ενέργεια ολοκλήρωσε το «ταξίδι» της στα σχολεία της Δαδιάς, της Λεπτής και του Ασπρονερίου του νομού Εβρου, και το μόνο που απέμενε ήταν πια το ταξίδι της επιστροφής μου στη Θεσσαλονίκη, ξανά μέσα από μπλόκα αγροτών, παρακάμψεις και καθυστερήσεις…

 

DSC08029

DSC07957

 

Το ΝΟΗΣΙΣ ταξιδεύει – Ιωάννινα

Το ΝΟΗΣΙΣ και για τη σχολική χρονιά 2015-2016 συμμετέχει στον τρίτο κύκλο του προγράμματος “Η Ενέργεια για Ζωή Ταξιδεύει” (περισσότερα για το πρόγραμμα παρακάτω).

Πρώτος σταθμός για φέτος τα Ιωάννινα.

(Γράφει η Σοφία Ξενιτίδου, τμήμα Λειτουργίας ΝΟΗΣΙΣ)

Το ταξίδι στα 4 σχολεία απομακρυσμένων χωριών του νομού Ιωαννίνων πραγματικά άξιζε τον κόπο. Τα παιδιά που ζουν σε μικρά μέρη, μακριά από αστικά κέντρα, λαμβάνουν πολύ περιορισμένα ερεθίσματα μέσα στη σχολική χρονιά καθώς για την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας έρχονται σε επαφή με έναν μόνο δάσκαλο/δασκάλα. Κατά συνέπεια, το θεωρούν σημαντικό κέρδος, όπως μας είπαν και οι ίδιοι, το να εμπλουτίσουν τα παιδιά τις εμπειρίες μάθησής τους μέσα και από άλλα άτομα.

Πριν το ταξίδι μας είχαμε επικοινωνήσει με τα σχολεία για να προετοιμάσουμε την επίσκεψή μας και να γνωρίζουν, προσωπικά, οι εκπαιδευτικοί τι ακριβώς επρόκειτο να κάνουμε στην τάξη τους. Έτσι, όλοι μάς υποδέχτηκαν με πολύ ευχάριστη διάθεση και το πρόγραμμα υλοποιήθηκε μέσα σε χαρούμενο κλίμα. Οι εκπαιδευτικοί ήταν δίπλα μας διευκολύνοντας το παιχνίδι σε κάθε φάση ώστε να κυλήσει όσο το δυνατόν πιο ομαλά. Προσαρμόζαμε κάθε φορά τους κανόνες στις ηλικίες των παιδιών της ομάδας αφού κάποια σχολεία είχαν συνολικά πολύ λίγους μαθητές και δεν θέλαμε να περιοριστούμε μόνο στις μεγαλύτερες τάξεις. Τα παιδιά ήταν πολύ πρόθυμα να συνεργαστούν και τα μεγαλύτερα βοηθούσαν τα μικρότερα ώστε να ανταπεξέρθει η ομάδα τους στις ανάγκες του παιχνιδιού. Τους εξηγήσαμε ότι κάθε ομάδα ήταν συγκάτοικοι και έπρεπε να διαχειριστούν μαζί ένα σπίτι από ενεργειακή άποψη κάνοντας διάφορες επιλογές που θα είχαν συνέπειες άμεσες αλλά και μακροπρόθεσμες.

Έγινε προσπάθεια να μην χαθεί το χαρούμενο κλίμα του παιχνιδιού αλλά και να μην υποβιβαστεί το ουσιαστικό νόημά του, που είχε απώτερο στόχο να προβληματιστούν τα παιδιά σχετικά με την ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας. Με κάθε ευκαιρία κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τονιζόταν μέσα από συζήτηση η σημασία που έχει να σκεφτόμαστε πριν κάνουμε κάποιες επιλογές, οι οποίες θα έχουν επιπτώσεις για τη ζωή του καθενός αλλά και του γενικότερου συνόλου. Πολλές φορές αυτό που μοιάζει συμφέρον και ευχάριστο στην αρχή αποδεικνύεται άχρηστο, ή και ζημιογόνο, αργότερα. Μικρές κινήσεις εξοικονόμησης ενέργειας μπορούμε να κάνουμε όλοι, ακόμα και οι νεαρότεροι, ανεξάρτητα αν ζούμε στην πόλη ή στο χωριό. Ποιος δεν χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα; Ποιος δεν χρησιμοποιεί αυτοκίνητο; Όλοι, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, δικαιούνται να γνωρίζουν ότι για την παραγωγή ηλεκτρισμού, ή βενζίνης, προκαλείται ρύπανση στο περιβάλλον και σπατάλη φυσικών πόρων που θα μπορούσε να μετριασθεί αν κάνουμε όλοι εξοικονόμηση πόρων και αν αξιοποιηθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Από τις σκέψεις που εξέφρασαν οι μαθητές, από τα συμπεράσματά τους αλλά και από τις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο του τέλους έγινε φανερό ότι σε έναν βαθμό αντιλήφθηκαν πως τα ζητήματα αυτά αφορούν και τους ίδιους, και μάλιστα ότι θα μπορούσαν να συνδράμουν στην επίλυσή τους.

Όμως το όφελος δεν ήταν μόνο για τους μαθητές των σχολείων. Ήταν και για μας. Η συζήτηση με τους δασκάλους ήταν εποικοδομητική και ευχάριστη διευρύνοντας τους ορίζοντές μας. Μέσα από την ανταλλαγή διαφορετικών εμπειριών πάντα μαθαίνεις, πάντα γίνεσαι καλύτερος. Κατανοείς τον άλλον άνθρωπο, έρχεσαι πιο κοντά, γνωρίζεις μια διαφορετική κατάσταση από τη δική σου, ζυγίζεις και επανεκτιμάς τα πράγματα.

Κυρίως, όμως, η συναλλαγή με τα παιδιά μέσα από βιωματικές δραστηριότητες είναι πάντα ανανεωτική και αποτελεί πολύ ευχάριστη εμπειρία αμοιβαίας μάθησης. Γίνεται ακόμα πιο ευχάριστη όταν κλείνει με χαμόγελα και αγκαλιές! Χαλάλι οι τόσες ώρες οδήγησης στους παγωμένους και ομιχλώδεις δρόμους του νομού Ιωαννίνων! Σίγουρα θα μείνουν στην καρδιά μας καθένα από τα δημοτικά σχολεία που επισκεφθήκαμε: της Πωγωνιανής, του Καλπακίου, της Ζωοδόχου και των Λογγάδων! Ελπίζουμε να ξαναδούμε σύντομα τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

 

 

 

 

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA